Witaminy i tabletki

PORADY BEZ RECEPTY

Leki, suplementy i dieta według farmaceuty

 
 

KONTAKT

Dziękuję Ci za zainteresowanie. Jeśli chcesz zostawić feedback lub podjąć współpracę - skontaktuj się ze mną.

Dziękujemy za przesłanie!

 

Melatonina - więcej niż regulacja snu

Aktualizacja: maj 8


Sen i właściwy rytm dobowy są kluczowe dla zdrowia. Nie tylko u kotów.

Czym właściwie jest?


Zapewne większość osób kojarzy, że melatonina odpowiedzialna jest za procesy związane ze snem i regulacją wewnętrznego zegara biologicznego. Naturalnie wydzielana przez szyszynkę w mózgu zazwyczaj w godzinach wieczornych i nocnych, jednak jedynie podczas ciemności – jasne oświetlenie, a zwłaszcza intensywne światło barwy niebieskiej emitowane z wszechobecnych ekranów laptopów i smartfonów hamuje ten proces.


W wielu krajach melatonina, pomimo iż jest neurohormonem, dostępna jest bez recepty i to jako suplement diety, ponieważ w niewielkich ilościach można ją znaleźć w niektórych owocach, warzywach, czy zbożach. Najbardziej znanym źródłem naturalnej melatoniny są wiśnie i czereśnie (zawartość jest jednak znikoma, szacowana na ok. 0,013 mg/kg [1]).


Czereśnie zawierają w prawdzie melatoninę, jednak w znikomych ilościach.

Warto zauważyć, że pod względem budowy chemicznej zbliżona jest do serotoniny, z niej jest syntezowana w organizmie ludzkim, a ponadto jeden z nowszych leków przeciwdepresyjnych (agomelatyna) działa właśnie poprzez pobudzenie receptorów dla melatoniny w mózgu (a jednym z symptomów towarzyszących depresji są zaburzenia fazy snu REM/NREM [2]).



Jakie są oficjalne wskazania do stosowania?


Oprócz suplementów diety dostępne są również produkty lecznicze, dla których wskazaniami do zastosowania są [3]:


- zaburzenia snu związane ze zmianą stref czasowych, czyli tzw. efekt jet-lag

(należy zastosować odpowiedni algorytm podawania)


- zaburzenia snu związane z zaburzeniami rytmu snu i czuwania u osób pracujących na nocnych zmianach


- zaburzenia rytmu dobowego snu i czuwania u osób niewidomych

Z zastrzeżeniem, iż jest to leczenie wspomagające i nie zaleca się długotrwałego podawania większych dawek, pomimo obserwowanej dobrej tolerancji i niskiej toksyczności.



Jak należy dawkować?


Dawki zwykle stosowane w suplementach diety jak i lekach oscylują w granicach 0,5 mg – 5 mg. W badaniach klinicznych najczęściej podawano dawkę 2 mg lub 3 mg.


Melatoninę podaje się doustnie na około 30 minut przed planowanym pójściem spać.


Jednak należy pamiętać, że nie jest to typowy lek nasenny, a hormon, którego krótki czas półtrwania (czyli w praktyce też czas działania) może jedynie ułatwiać indukcję snu oraz uregulować rytm dobowy.


Wyniki badań klinicznych dotyczących skuteczności melatoniny w wydłużaniu czasu snu i poprawie jego jakości (poza powyżej wymienionymi sytuacjami i wskazaniami) dawały mieszane rezultaty.



Jakie dodatkowe korzyści można uzyskać z suplementacji?


Melatonina posiada również istotne właściwości antyoksydacyjne. Podczas jej podawania obserwowano następujące efekty „uboczne”:


– zwiększone wydzielanie gastryny, przez co działa gastroprotekcyjnie na śluzówkę żołądka i może zapobiegać powstawaniu wrzodów; ponadto zmniejszenie dolegliwości u osób cierpiących na zgagę, najprawdopodobniej ze względu na zwiększenie napięcia dolnego zwieracza przełyku [4]


– redukcja objawów związanych z szumami usznymi u osób cierpiących na to zaburzenie (tinnitus) [5]


– potencjalne zwiększenie poziomu hormonu wzrostu (po zastosowaniu wyższych dawek nie zwykle stosowane) [6]


– obniżone ciśnienie śródgałkowe [7]


– nieznaczna poprawa parametrów związanych z aktywnością enzymów wątrobowych [8]


– zwiększenie aktywności osteoblastów co może mieć efekt prewencyjny, oraz potencjalnie terapeutyczny, wobec osteoporozy (obniżone wydzielanie melatoniny obserwuje się u osób starszych, przez co suplementacja może być szczególnie zalecana u kobiet w okresie po menopauzalnym) [9][10]



Ponadto podejmowane były próby zastosowania melatoniny w terapii wspomagającej u pacjentów z chorobami nowotworowymi ze względu na jej działanie hamujące rozwój i metastazę (rozsiew) komórek nowotworowych. Podawana równolegle podczas chemioterapii lub radioterapii może zwiększać wrażliwość na stosowane leczenie przeciwnowotworowe, a jednocześnie zmniejszając toksyczność niektórych leków, wpływać na poprawę jakości życia u pacjentów onkologicznych. [11][12][13]



Podsumowanie


Ze względu na powyższy potencjał suplementacja melatoniny oferuje znacznie większe spektrum możliwości niż tylko regulacja rytmu dobowego snu i czuwania. Jak dotychczas jako środek wspomagający terapie przeciwnowotworowe wykorzystywana była najczęściej w ramach badań klinicznych u pacjentek z rakiem piersi, jakkolwiek może być również pomocna w innych rodzajach nowotworów.


Wydaje się, że potencjał ten powinien zostać szerzej zbadany i wykorzystany w praktyce klinicznej.



#sen #regulacja #antyoksydanty



Bibliografia

1. Burkhardt S, Tan DX, Manchester LC, Hardeland R, Reiter RJ. Detection and quantification of the antioxidant melatonin in Montmorency and Balaton tart cherries (Prunus cerasus). J Agric Food Chem. 2001;49(10):4898-4902.

2. Wang YQ, Li R, Zhang MQ, Zhang Z, Qu WM, Huang ZL. The Neurobiological Mechanisms and Treatments of REM Sleep Disturbances in Depression. Curr Neuropharmacol. 2015;13(4):543–553.

3. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) dla leku: Melatonina LEK-AM. https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/Pobieranie.ashx?type=9724-c

4. Brzozowska I, Strzalka M, Drozdowicz D, Konturek SJ, Brzozowski T. Mechanisms of Esophageal Protection, Gastroprotection and Ulcer Healing by Melatonin. Implications for the Therapeutic use of Melatonin in Gastroesophageal Reflux Disease (GERD) and Peptic Ulcer Disease. Curr Pharmaceutical Design (2014) 20: 4807.

5. Megwalu, Uchechukwu C., et al. The Effects of Melatonin on Tinnitus and Sleep. Otolaryngology–Head and Neck Surgery, vol. 134, no. 2, Feb. 2006, pp. 210–213.

6. Valcavi, R., Zini, M., Maestroni, G.J., Conti, A. and Portioli, I. (1993), Melatonin stimulates growth hormone secretion through pathways other than the growth hormone‐releasing hormone. Clinical Endocrinology, 39: 193-199.

7. Alkozi HA, Navarro G, Franco R, Pintor J. Melatonin and the control of intraocular pressure. Prog Retin Eye Res. 2019 Sep 25:100798.

8. Mathes AM. Hepatoprotective actions of melatonin: possible mediation by melatonin receptors. World J Gastroenterol. 2010;16(48):6087–6097.

9. Li, T,Jiang, S,Lu, C, et al. Melatonin: Another avenue for treating osteoporosis? J Pineal Res. 2019;66:e12548.

10. Sharan K, Lewis K, Furukawa T, Yadav VK. Regulation of bone mass through pineal-derived melatonin-MT2 receptor pathway. J Pineal Res. 2017;63(2):e12423.

11. Reiter RJ, Rosales-Corral SA, Tan DX, et al. Melatonin, a Full Service Anti-Cancer Agent: Inhibition of Initiation, Progression and Metastasis. Int J Mol Sci. 2017;18(4):843. Published 2017 Apr 17.

12. Jung B, Ahmad N. Melatonin in Cancer Management: Progress and Promise. Cancer Res. 2006 Oct 15;66(20):9789-93.

13. Dziegiel P, Podhorska-Okolow M, Zabel M. Melatonin: adjuvant therapy of malignant tumors. Med Sci Monit. 2008 May;14(5):RA64-70.

16 wyświetlenia

©2020 by Skuteczna suplementacja.