Witaminy i tabletki

PORADY BEZ RECEPTY

Leki, suplementy i dieta według farmaceuty

 
 

KONTAKT

Dziękuję Ci za zainteresowanie. Jeśli chcesz zostawić feedback lub podjąć współpracę - skontaktuj się ze mną.

Dziękujemy za przesłanie!

 

L-karnityna - czy na pewno dla odchudzających się?

Aktualizacja: maj 8


Bieganie może wspomagać odchudzanie, czy L-karnityna też?

L-karnitynę często możemy znaleźć w składzie suplementów diety dla osób odchudzających się, w których ponoć ma spełniać rolę tzw. spalacza tłuszczu (fat-burner). Czym zatem jest i czy naprawdę jest możliwe zredukowanie tkanki tłuszczowej za jej pomocą?


Źródła


L-karnityna jest endogennym aminokwasem, który powstaje u człowieka w wyniku reakcji enzymatycznych (z pomocą witaminy C) z innych aminokwasów – lizyny i metioniny. Pomimo to uznawana jest za czynnik podobny do witaminy. Może być również dostarczona wraz z pożywieniem, przy czym za źródła istotne ilościowo można uznać praktycznie jedynie mięso – stąd też nazwa od łac. carnus (niewielkie ilości znajdziemy również w produktach nabiałowych).


W 100 g porcji mięsa wołowego można spodziewać się dawki rzędu 50-150 mg L-karnityny.


Teoretycznie najlepszym jej źródłem jest mięso z kangura, które zawiera aż 637 mg L-karnityny na 100 g.


Z kolei w suplementach diety spotykane są dawki rzędu 200-500 mg lub 1000-3000 mg (większe zazwyczaj w preparatach dedykowanych dla sportowców).



Podobne nazwy i formy

Jest kilka związków o dość podobnie brzmiących nazwach do karnityny, które warto tutaj odróżnić:

Karnozyna – dipeptyd powstający z beta-alaniny i histydyny pełniący antyoksydacyjną rolę ochronną przed zbyt wysokim poziomem cukru (a dokładnie przed glikozylacją białek); powszechnie występujący w mięśniach i mózgu

Kreatyna – aminokwas występujący w dużych ilościach w tkance mięśniowej; dobrze znany użytkownikom siłowni, na co akurat zasługuje ze względu na swoją skuteczność oraz bardzo dobry profil bezpieczeństwa

Kreatynina – stanowi produkt rozpadu kreatyny; wskaźnik klirensu kreatyniny (czyli poziomu jej eliminacji poprzez filtrację kłębuszkową w nerkach) wykorzystujemy jako miernik wydolności pracy nerek i jest on obniżony w przypadku ich niewydolności

Acetylo-L-karnityna (ALCAR) – jedna z form aktywnych karnityny powstająca w organizmie i mająca zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg; podawana w suplementach diety wchłania się lepiej niż tradycyjne połączenia typu winian czy fumaran karnityny; więcej o szczegółach w dalszej części

Glicynian propionylo-L-karnityny (GPLC) – połączenie estrowe aminokwasu glicyny z acylowaną formą L-karnityny, które jak pokazują badania, zwiększa stężenie tlenku azotu w osoczu krwi - stąd próby wykorzystania u osób z chorobami krążenia (z powodzeniem w chromaniu przestankowym) lub w celu poprawy wydolności u sportowców


Funkcja w organizmie ludzkim


Formy L-karnityny i acetylo-L-karnityny w kompleksie enzymatycznym jako transferazy pełnią rolę w transporcie wolnych kwasów tłuszczowych pomiędzy błonami mitochondriów. Co to oznacza w praktyce dla osoby pragnącej pozbyć się tkanki tłuszczowej?


W teorii, nadzieję, że jeśli tłuszcze zostaną dostarczone do mitochondrium to prawdopodobnie mogą zostać tam „spalone”, czyli tak naprawdę rozłożone w procesie beta-oksydacji.


W praktyce trudno jednak oczekiwać zwiększonego spalania kwasów tłuszczowych po zażyciu fiolki nawet z dużą dawką L-karnityny, ponieważ stany deficytowe karnityny występują stosunkowo rzadko, a nadmierna podaż może jedynie kompensować braki w organizmie. Czy zatem na nic taka suplementacja?

Wręcz przeciwnie! Jednak potencjalne korzyści wynikające ze stosowania nie będą koncentrowały się na efekcie dotyczącym rozkładu tłuszczy. To dziwny przypadek, gdy najpopularniejsze zastosowanie danego związku nie przekłada się zbytnio na efekty w praktyce, natomiast może być on z powodzeniem stosowany pomocniczo w innych wskazaniach, a jego efekty wydają się być niedoceniane.

L-karnityna lepiej sprawdzi się w innych zastosowaniach niż spalanie tłuszczu


Wskazania do suplementacji inne niż w reklamie


L-karnityna kojarzona jest z preparatami dedykowanymi raczej dla osób młodych, aktywnych lub przynajmniej planujących zwiększenie swojej aktywności fizycznej.


Tymczasem okazuje się, że ten suplement diety może być szczególnie korzystny dla osób starszych, a nawet wręcz niektórych efektów nie należy oczekiwać w młodszym wieku.


Dlaczego tak jest?


Powodem jest wspomniana rola karnityny w enzymatycznym transporcie mitochondrialnym i dalej w uzyskiwaniu produktów, z których organizm czerpie niezbędną energię. Z wiekiem obserwuje się pogorszenie wydolności powyższych układów, z kolei u osób młodych i cieszący się zdrowiem dodatkowa suplementacja nie spełnia oczekiwań konsumenta, ponieważ proces ten zachodzi prawidłowo.


Wiele badań potwierdza neuroprotekcyjny potencjał karnityny, zwłaszcza formy ALCAR [1][2][3], ze względu na jej właściwości antyoksydacyjne i stabilizujące błony komórkowe. Ponadto bierze ona udział w syntezie ważnego neuroprzekaźnika jakim jest acetylocholina. Ten neurotransmiter uważany jest za kluczowy w przypadku procesów pamięciowych, dlatego też podejmowano próby wykorzystania acetylo-L-karnityny we wspomaganiu leczenia choroby Alzheimera oraz innych schorzeń przebiegających z zaburzeniami czynności poznawczych. [4] Do uzyskania efektów terapeutycznych niezbędne wydają się być dawki rzędu 1-3 g ALCAR na dobę. [5] Acetylocholina ma również swój udział w regulacji afektywnej, obserwowano więc podczas suplementacji ALCAR u osób starszych dodatkową poprawę nastroju. [6]


W tym miejscu chciałbym podkreślić, że za zaburzenia nastroju nie jest odpowiedzialna jedynie medialna serotonina, a wiele innych neuroprzekaźników, hormonów i innych związków. Obecnie co raz częściej postuluje się, że symptomy depresji związanie są z przewlekłym obciążeniem stanem zapalnym, a zmiany w neuroprzekaźnictwie mózgowym są jedynie efektem końcowym tych procesów.


Wracając jednak do potencjału L-karnityny, przejdźmy do efektów suplementacji obserwowanych nie tylko u osób starszych.

L-karnityna jest stosowana z powodzeniem jako suplement w celu poprawy płodności u mężczyzn, u których poprawia parametry określające jakość nasienia. Do uzyskania takiego efektu niezbędne wydają się być większe dawki, zazwyczaj ok. 3 g (optymalnie 2 g L-karnityny i 1 g ALCAR). [7]

Badania kliniczne przeprowadzone u pacjentów z encefalopatią wątrobową, a także u osób bez uszkodzenia wątroby, potwierdzają skuteczność karnityny w obniżeniu poziomu amoniaku (a dokładniej azotu w postaci jonów NH4+ pochodzących głównie z rozpadu białek), którego nadmiar jest silnie toksyczny w szczególności dla hepatocytów wątrobowych. [8] Skuteczne dawki hepatoprotekcyjne wynoszą 2 g winianu L-karnityny lub ALCAR na dobę.

W postaci GLPC karnityna podawana przez dłuższy czas (6-12 miesięcy) przyczynia się do znaczącego zmniejszenia symptomów u pacjentów cierpiących na chromanie przestankowe [9], prowadząc do poprawy tolerancji wysiłku podczas chodzenia ze względu na efekt rozszerzenia naczyń krwionośnych kończyn dolnych. Dawki wykazujące skuteczność w badaniach klinicznych wynosiły 2 g GLPC. [10]

GLPC stosowana jest również doraźnie w celu poprawy wydolności podczas treningów u sportowców oraz zmniejszeniu uszkodzeń mięśni – jednak skuteczne w tym wskazaniu dawki jednorazowe powinny wynosić aż 4,5 g. [11]

Ciekawym zastosowaniem acetylo-L-karnityny jest zmniejszenie agresywności u nastolatków ze stwierdzonym ADHD, jednak należy uznać, że potrzebna jest większa ilość badań w tym kierunku. Ponadto dawki użyte w dotychczasowych badaniach klinicznych były bardzo wysokie, rzędu 50-100 mg/kg masy ciała. [12]


Wnioski i refleksje końcowe


Analizując dane pochodzące z badań prowadzonych z użyciem różnych form aktywnych karnityny łatwo można dostrzec, że w celu uzyskania widocznych efektów najczęściej niezbędne jest podawanie wysokich dawek, często wielokrotnie wyższych niż zawartych w zalecanej dziennej porcji suplementu diety.


Nie jest to problem dotyczący jedynie L-karnityny. Aby suplement mógł mieć możliwie przystępną cenę bardzo często producenci stosują niskie, nieskuteczne dawki, zamiast tego chwaląc się bogactwem składu preparatu. Jakich efektów możemy spodziewać się po zastosowaniu doustnym 50 mg winianu L-karnityny?


Niestety praktycznie żadnych.


Z drugiej strony, wysokie dawki obarczone są zazwyczaj większym ryzykiem działań niepożądanych, które w przypadku karnityny, zwłaszcza w najtańszej, popularnej postaci winianu L-karnityny manifestują się zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (najczęściej obserwowane są biegunki) oraz specyficznym rybim zapachem potu.

Jak widać warto przed zakupem poczytać jaką dawkę zawiera jedna porcja danego suplementu, w jakiej formie występuje związek aktywny oraz jakiej jakości możemy spodziewać się po producencie preparatu. Niejednokrotnie okazuje się, że z pozoru tańszy produkt po przeliczeniu wychodzi znacznie drożej.


#sport #odchudzanie #mity



Bibliografia

1. Ferreira GC, McKenna MC. L-Carnitine and Acetyl-L-carnitine Roles and Neuroprotection in Developing Brain. Neurochem Res. 2017;42(6):1661–1675.

2. Bak, S.W., Choi, H., Park, H. et al. Neuroprotective Effects of Acetyl-L-Carnitine Against Oxygen-Glucose Deprivation-Induced Neural Stem Cell Death. Mol Neurobiol 53,6644–6652 (2016).

3. Traina G. The neurobiology of acetyl-L-carnitine. Front Biosci (Landmark Ed). 2016 Jun 1;21:1314-29.

4. Spagnoli A, Lucca U, Menasce G, Bandera L, Cizza G, Forloni G, Tettamanti M, Frattura L, Tiraboschi P, Comelli M, et al. Long-term acetyl-L-carnitine treatment in Alzheimer's disease. Neurology. 1991 Nov;41(11):1726-32.

5. Montgomery S.A., Thal L.J., Amrein R. Meta-analysis of double blind randomized controlled clinical trials of acetyl-L-carnitine versus placebo in the treatment of mild cognitive impairment and mild Alzheimer's disease. Int Clin Psychopharmacol. 2003 Mar;18(2):61-71.

6. Chiechio S, Canonico PL, Grilli M. L-Acetylcarnitine: A Mechanistically Distinctive and Potentially Rapid-Acting Antidepressant Drug. Int J Mol Sci. 2017;19(1):11. Published 2017 Dec 21.

7. Micic S, Lalic N, Djordjevic D, et al. Double-blind, randomised, placebo-controlled trial on the effect of L-carnitine and L-acetylcarnitine on sperm parameters in men with idiopathic oligoasthenozoospermia. Andrologia. 2019;51(6):e13267.

8. Askarpour M, Djafarian K, Ghaedi E, Sadeghi O, Sheikhi A, Shab-Bidar S. Effect of L-Carnitine Supplementation on Liver Enzymes: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Arch Med Res. 2020 Feb 26;51(1):82-94.

9. Brass, Eric P., et al. A Systematic Review and Meta-Analysis of Propionyl-l-Carnitine Effects on Exercise Performance in Patients with Claudication. Vascular Medicine, vol. 18, no. 1, Feb. 2013, pp. 3–12.

10. Hiatt WR ,Regensteiner JG, Creager MA, Hirsch AT, Cooke JP, Olin JW, Gorbunov GN, Isner J, Lukjanov YV, Tsitsiashvili MS, Zabelskaya TF, Amato A. Propionyl-L-carnitine improves exercise performance and functional status in patients with claudication. Am J Med. 2001 Jun 1;110(8):616-22.

11. Jacobs PL, Goldstein ER, Blackburn W, Orem I, Hughes JJ. Glycine propionyl-L-carnitine produces enhanced anaerobic work capacity with reduced lactate accumulation in resistance trained males. J Int Soc Sports Nutr. 2009;6:9. Published 2009 Apr 2.

12. Van Oudheusden, L.J. et al. Efficacy of carnitine in the treatment of children with attention-deficit hyperactivity disorder. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2002 Jul;67(1):33-8.

12 wyświetlenia

©2020 by Skuteczna suplementacja.